Dziadurzenie to mówienie do osób starszych w sposób sygnalizujący przewagę i większą sprawność życiową mówiącego, co przejawia się zwykle w używaniu zdrobniałych form wyrazów (np. rączka, śniadanko), stosowaniu niewłaściwych form adresatywnych (np. dziadku, kochanie, złotko zamiast np. proszę pana), zastępowaniu zwrotów grzecznościowych formami w pierwszej osobie liczby mnogiej (np. jak się czujemy? zamiast jak się pani czuje?) lub w trzeciej osobie liczby pojedynczej (np. niech usiądzie zamiast proszę usiąść), zawstydzaniu dosadnymi pytaniami o rzeczy intymne (np. kupa była?), mówieniu głośniej i w spowolnionym tempie itp. Takie mówienie powoduje, że odbiorca czuje się gorszy, lekceważony, nieporadny i traktowany bez szacunku, jak dziecko. Słowo potoczne, używane głównie w publicystyce oraz kampaniach społecznych i edukacyjnych.

Kiedy myślę o dziadurzeniu, przypomina mi się scena z filmu "Pora umierać" z Danutą Szaflarską. Kiedy bohaterka idzie do lekarza, słyszy "Niech usiądzie, niech się rozbierze". W końcu nie wytrzymuje, mówi do lekarki: "Niech się pocałuje w dupę" i wychodzi. (Źródło)

Z dziadurzeniem osobiście najczęściej stykają się osoby starsze w wieku powyżej 73 roku życia, z niższym wykształceniem, przy czym nie ma znaczenia, czy są mieszkańcami wsi czy miasta. (Źródło)

Celem warsztatów było uświadomienie osobom uczestniczącym, że język jakiego używa się w kontaktach z osobami starszymi ma często charakter dyskryminacyjny i protekcjonalny, chcieliśmy, by nabyły one umiejętność rozpoznawania zjawiska dziadurzenia oraz reagowania na protekcjonalny styl komunikacji – zarówno gdy sami doświadczają dziadurzenia, jak wtedy, gdy są świadkiem/obserwatorem takich zachowań. (Źródło)

Stowarzyszenie „Forum 4 Czerwca” jako pierwsze w praktyczny sposób zajęło się przeciwdziałaniem dziadurzeniu. (Źródło)

Poradnik polecamy wszystkim, by poznać przykłady dziadurzenia i unikać dyskryminującego sposobu komunikowania się z osobami starszymi. (Źródło)

"Dziadurzenie" jest łagodną formą ageizmu, czyli uprzedzeń i dyskryminacji ze względu na wiek. (Źródło)

Dziś między innymi o dziadurzeniu, a właściwie o tym, jak uczyć społeczeństwo mówić inaczej porozmawiam z Mateuszem Adamczykiem na seminarium Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji. Zapraszam, bo temat jest gorący. A ja w sanatorium dowiedziałam się, że mam rączkę, nóżkę, czyli zamiast mózgu...  (Źródło)