Hasło
antropocen
Definicja
Antropocen to epoka w dziejach Ziemi następująca po holocenie, za której początek uważa się najczęściej połowę XX w. i która trwa do dziś, a charakteryzuje się intensywnymi zmianami klimatycznymi i silnym wpływem człowieka na cały system przyrodniczy.
Przykłady użycia
My również przyjęliśmy, że jesteśmy już w antropocenie i chcemy zapytać, co to znaczy, sprowadzając nasze doświadczenie do życia we Wrocławiu. Jakich będziemy dokonywać wyborów w obszarze konsumpcji czy wytwarzania energii, mając świadomość, co się dzieje z Ziemią? (Źródło)

Ciekawe ja długo pożyjemy w tym antropocenie, ale wogóle, przy takich zmianach klimatu może kwestia istnienia cywilizacji rozwiąże sie w sposób naturalny... (Źródło)

Pozostawione przez palaczy filtry spotykamy niemal w każdym środowisku: od plaż Bałtyku, przez największe światowe metropolie, po górskie szlaki w Alpach. Obecność niedopałków już teraz wpisała się w powszechny krajobraz antropocenu i może z nami pozostać jeszcze na długie lata. (Źródło)

Pojawienie się antropocenu można przyjąć za rewolucję w myśleniu o środowisku i miejscu człowieka na drabinie istnienia. Przełamanie paradygmatu to dla jednych powód do dumy i wyraz potęgi naszego gatunku, innych świadomość życia w antropocenie popycha do działania odwracającego jego skutki lub, w najgorszym przypadku, potęguje stany lękowe i depresję. (Źródło)

Wyobraź sobie, że największe klimatyczne zagrożenie nie polega na tym, że Ziemia się ociepla tylko na tym, że gdyby nie nasze emisje, nieubłaganie zmierzałaby ku nowej epoce lodowcowej. Mirosław Usidus, były red. nacz. miesięcznika "Młody Technik" w prowokacyjnym eseju stawia właśnie taką tezę i pyta wprost: czy antropocen, z całym swoim ociepleniem, nie jest lepszy niż świat skuty lodem? (Źródło)

Z tego powodu ważne jest, by zapytać, jakie rodzaje etyki wynikają z refleksji nad antropocenem, zwłaszcza, że epoka ta podważa nasze tradycyjne myślenie o relacji między człowiekiem a środowiskiem naturalnym. Po pierwsze, odsłania ambiwalentną pozycję człowieka. Jest on zarazem wszechmocny (jeden gatunek wpłynął na życie całej planety) i jednocześnie bezsilny (Ziemia wymyka się kontroli człowieka pozostawiając go bezradnym i podatnym na zranienie, może on przecież być świadkiem własnego wymierania). (Źródło)

Stopień ingerencji człowieka w stosunki wodne nasilał się w czasie, choć był różny w odniesieniu do ilości i jakości wody. Wiele antycznych przedsięwzięć hydrotechnicznych dotyczyło znacznej ilości wody, ale silny wpływ człowieka na jakość wody objawił się dużo później – w antropocenie. (Źródło)

Temat który warto przerobić to wzrost ekonomiczny z perspektywy antropocenu. Jakie będą jego źródła? Czy ma on granice? (Źródło)
Informacja o pochodzeniu jednostki
Źródłem jednostki jest angielski rzeczownik anthropocene, który rozpowszechnił się jako internacjonalizm w środowiskach naukowych różnych krajów, a potem także w języku ogólnym. Do polszczyzny wszedł w niezmienionym znaczeniu.
Informacje pozajęzykowe
Za pierwszego, który jeszcze w latach 80. XX wieku zastosował angielski termin anthropocene, uznawany jest amerykański biolog Eugene F. Stoermer. W niezależny sposób termin ten został ponownie zaproponowany przez holenderskiego chemika Paula Crutzena w roku 2000 i od tej pory zaczął się rozpowszechniać.

W marcu 2024 roku wniosek środowisk naukowych o oficjalne wprowadzenie nowego określenia epoki geologicznej do terminologii naukowej został odrzucony przez Międzynarodową Komisję Stratygraficzną (ICS) i Międzynarodową Unię Nauk Geologicznych (IUGS), głównie ze względu na problem z określeniem początku tej epoki. Niemniej określenie jest szeroko stosowane w naukach zarówno ścisłych, jak społecznych i humanistycznych, a także w języku ogólnym.
Hasło zgłoszone
1 stycznia 2026
Hasło opublikowane
25 maja 2026
Zgłoszenie hasła
Ewa R.
Opracowanie hasła
Ewa R.
Informacja graficzna w Google
Informacja frekwencyjna w google